Persoonlijke hulpmiddelen

Benjamin Silberberg als geheugenopfrisser

Benjamin Silberberg als geheugenopfrisser: « want het mag nooit meer gebeuren ! »

Bij het uitbreken van de oorlog in 1940 vertrekt Benjamin Silberberg met zijn ouders en zijn broer naar Frankrijk. Na twee jaar van relatieve rust worden de twee broers en hun vader op 26 augustus 1942 aangehouden door de politie van Vichy. Ze worden opgesloten in Drancy (Parijs) en vervolgens naar Auschwitz gedeporteerd. Benjamin is de enige die de dodenmars overleeft en in 1945 wordt hij bevrijd. In de jaren 80 begon Benjamin Silberberg zijn verhaal te vertellen in de scholen van Watermaal-Bosvoorde maar ook in heel België en Luxemburg.  Omdat  « het aan de jonge generaties ligt dat de Geschiedenis zich herhaalt »

Waarom heeft u een groot deel van uw leven alsmaar over de nazigruwel getuigd?

Men moet erover spreken zodat het niet meer gebeurt. Het is net als de Eerste Wereldoorlog die we dit jaar gaan herdenken omdat hij honderd jaar geleden begonnen is. Ouders vertellen tegenwoordig weinig over de geschiedenis aan hun kinderen. En dat is jammer. Jarenlang heb ik kinderen ontmoet uit de lagere scholen van de gemeente maar ook  elders in België en in Luxemburg.  Ik heb hen mijn verhaal verteld en bezocht dan met hen ofwel de Dossinkazerne in Mechelen of het fort van Breendonk. Met de grotere kinderen ben ik naar Auschwitz gegaan. Zij zijn diegenen die de toekomst voor een democratisch Europa met een menselijk en solidair gezicht gaan bouwen.  

U was 15 toen de oorlog uitbrak. Net zoals veel andere gezinnen bent u uit België naar Frankrijk gevlucht  …

De omzwervingen van ons gezin waren nogal ingewikkeld. We kwamen in Zuid-Frankrijk terecht. We leidden daar een tamelijk rustig leven en werden tot in 1942 goed behandeld. Op 26 augustus 1942 heeft de politie van Vichy ons aangehouden,  d.w.z. mijn vader, mijn broer en ik. Waarschijnlijk heeft iemand ons verklikt. We werden naar Drancy gevoerd en van daar, net zoals duizenden andere Joden naar Auschwitz gedeporteerd.

In welke omstandigheden is deze deportatie verlopen ?

Wij werden als beesten, met tachtig in een wagon gestouwd. Vrouwen, kinderen … Wij kregen niets te eten of te drinken… We hadden een emmer om onze behoeften in te doen. Beeld u even de stank, het afgrijzen, de angst in.   

Eens ter plaatse werden we « gesorteerd », sommigen naar links, anderen naar rechts : de meesten kwamen in de gaskamers terecht.  Ik was nog altijd met mijn verwanten en werd voor het   « werk » gekozen.

En toen begon de hel die u in uw boek  « J’avais 20 ans. J’avais connu l’enfer » beschreven heeft. Tot aan de dodenmars in 1945… Een zwaar verleden.

Wij hebben wekenlang gelopen, bij temperaturen tot -25°, zonder eten, met enkel sneeuw om op te zuigen. Wij werden geslagen, waren bevroren, volledig uitgeput. Velen hebben dit niet overleefd. Onder andere mijn vader die neergeschoten is. Toen we in Dachau en daarna in Buchenwald aankwamen, hadden mijn broer en ik bevroren voeten en begon het koudvuur zich al te verspreiden. Wij werden in de meest afgrijselijke omstandigheden « verzorgd », geamputeerd met scharen, zonder de minste hygiëne. Toen we naar de doodsblok gevoerd werden; werden we net voor we de verbrandingsoven in gingen aan de dij getatoueerd. Het is daar dat een Russische arts , een krijgsgevangene erin geslaagd is mij in de kamer van de Russische krijgsgevangenen te steken. Dat heeft mij gered. Mijn broer heb ik nooit teruggezien.

Terug in Frankrijk , vindt u uw moeder terug.

Ik dacht niet haar ooit nog te zien. Ze heeft me niet herkend. Ik had ook niet de kracht om haar te vertellen wat er met mijn vader en mijn broer gebeurd is. Ik kreeg de waarheid niet over mijn lippen. Niemand wist wat wij meegemaakt hadden en zelfs als ik het zou gezegd hebben, zou ze me dan geloofd hebben ?

Het is pas veel later dat u uw verhaal bent beginnen te vertellen

Eens met pensioen had ik veel tijd en toen ben ik, met enkele overlevenden en vrienden in de scholen gaan getuigen. Onze jongeren moeten weten wat er gebeurd is opdat het nooit meer zou gebeuren! ik hoop van harte dat onze jeugd beseft dat het walgelijke beest dat nazisme heet allesbehalve dood is. Waakzaamheid is geboden en iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Laat de jongeren van vandaag de basis leggen van een duurzame Europese democratie, met respect voor iedereen en gelijkheid van volkeren, dat is mijn innigste wens ! 

Het boek van Benjamin Silberberg «J’avais 20 ans. J’avais connu l’enfer » is een uitgave van Les Editions Saint-Paul. De vzw Vivre chez soi, project Mémoire Vive heeft zijn audiovisuele getuigenis op dvd opgenomen. Deze dvd heet « Témoigner pour la vie »  en is te koop. (Inlichtingen, T. 02.660.58.71.).

Document acties