23.09.2025 - Motie om het verzet van de gemeente Watermaal-Bosvoorde tegen een federale wet die huiszoekingen toestaat, te bevestigen
De Gemeenteraad,
Gezien het besluit van de gemeenteraad van 20 februari 2018 waarin de gemeente tot “gastvrije gemeente” wordt uitgeroepen en een motie wordt aangenomen met betrekking tot het wetsontwerp dat huiszoekingen toestaat, waarin het federale parlement wordt verzocht dit ontwerp te verwerpen;
Overwegende dat de federale regering herhaaldelijk (2017, 2019, 2023) heeft geprobeerd om huiszoekingen in te voeren met het oog op de arrestatie van personen die illegaal in het land verblijven, en dat zij nu van plan is om dit in de wet te verankeren via haar regeringsakkoord en een voorontwerp tot wijziging van de wet van 15 december 1980;
Overwegende dat dit wetsontwerp de Dienst Vreemdelingenzaken in staat zou stellen om, in samenwerking met de politie en met toestemming van een onderzoeksrechter, een privéwoning, zelfs een tijdelijke, zonder toestemming van de bewoners te betreden, indien nodig met gebruik van dwang, en dit vanaf 5 uur 's ochtends tot 21 uur 's avonds, om een persoon die illegaal in het land verblijft te arresteren en te verwijderen;
Overwegende dat de wet de veiligheidsdiensten reeds alle vrijheid biedt om op te treden tegen en controle uit te oefenen op elke persoon die de openbare orde kan verstoren, waardoor een dergelijke uitbreiding van bevoegdheden overbodig is;
Overwegende dat artikel 15 van de Belgische Grondwet de onschendbaarheid van de woning vastlegt en dat artikel 22 de eerbiediging van het privé- en gezinsleven garandeert, in overeenstemming met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens; dat de uitzonderingen bijzonder strikt zijn en beperkt blijven tot het strafrechtelijke kader, en niet gelden voor administratieve procedures;
Overwegende dat het arrest 148/2017 van het Grondwettelijk Hof de mogelijkheid om een huiszoeking te verrichten in het kader van een mini-onderzoek heeft afgekeurd, door eraan te herinneren dat alleen een echt strafrechtelijk onderzoek een dergelijke inbreuk kan rechtvaardigen, een redenering die a fortiori van toepassing is op administratieve aangelegenheden;
Overwegende dat de Raad van State, de Orde van Advocaten, de vakbond van magistraten, talrijke burgerverenigingen (CNCD, Liga voor de Rechten van de Mens, Ciré, enz.), alsook Myria, het Federaal Migratiecentrum, reeds scherpe kritiek hebben geuit op dit wetsontwerp en eerdere versies ervan;
Overwegende in het bijzonder het advies van Myria, waarin wordt gewezen op:
• een ernstige en onevenredige inbreuk op de grondrechten, zonder dat de werkelijke noodzaak daarvan wordt aangetoond;
• een te ruim toepassingsgebied, gebaseerd op vage begrippen (“openbare orde”, “daadwerkelijke verblijfplaats”), waardoor de deur wordt opengezet voor willekeur;
• het misbruik van de onderzoeksrechter, die wordt gereduceerd tot een administratieve rol en geen garanties meer heeft in verband met een strafrechtelijk onderzoek;
• het ontbreken van effectieve rechtsmiddelen voor de betrokken personen;
• het ontbreken van voldoende bescherming voor minderjarigen en andere kwetsbare personen, ondanks de aanzienlijke psychologische en menselijke impact van een dergelijke maatregel;
Overwegende dat dit wetsontwerp personen zonder verblijfsvergunning stigmatiseert, een administratieve procedure ten onrechte gelijkstelt aan een strafrechtelijke procedure en de solidariteit tussen burgers in gevaar brengt door het onderbrengen van personen zonder verblijfsvergunning te ontmoedigen;
Overwegende dat het voor de gemeente Watermaal-Bosvoorde belangrijk is om de waarden van solidariteit, gastvrijheid en menselijke waardigheid te verdedigen, ongeacht de administratieve status van de personen die zich op haar grondgebied bevinden;
BESLUIT :
1. Zijn status van “gastvrije gemeente” volledig te herbevestigen en zijn engagement voor gastvrijheid, respect voor de menselijke waardigheid en de grondrechten te herbevestigen.
2. Zijn krachtige verzet tegen het wetsontwerp dat huiszoekingen toestaat, uit te spreken vanwege de ernstige inbreuken die dit ontwerpt wet op de grondrechten met zich meebrengt, in het bijzonder op het recht op privacy, de onschendbaarheid van de woning en de bescherming van kwetsbare personen.
3. De federale regering en het parlement dringend te verzoeken dit wetsontwerp in te trekken of grondig te wijzigen, teneinde de strikte naleving van de Grondwet, het EVRM en de beginselen van noodzakelijkheid en evenredigheid te waarborgen, rekening houdend met de adviezen van Myria, de Raad van State, de onderzoeksrechters, de academische wereld en het maatschappelijk middenveld.
4. De andere gemeenten in België uit te nodigen om een soortgelijke motie aan te nemen en zich aan te sluiten bij de beweging van de “gastvrije gemeenten” om gezamenlijk de mensenrechten en de waarden van gastvrijheid te verdedigen.
5. De burgemeester te belasten met het doorsturen van deze motie naar de premier, de minister van Asiel en Migratie, de minister van Justitie, de minister van Binnenlandse Zaken, de voorzitters van de Kamers, de parlementaire fracties, alsook naar Myria, de Raad van State en de betrokken verenigingen van het maatschappelijk middenveld.
De Raad keurt het voorstel van beraadslaging goed.
27 stemmers : 16 positieve stemmen, 11 negatieve stemmen.
Nee : David Leisterh, Hang Nguyen, Victor Wiard, Jean-François de Le Hoye, Charlotte Collet, Cécile Van Hecke, Gabriel Persoons, Roxane de Giey, Estelle Maekelbergh, Lionel Touwaide, Louis Wuestenberghs.